ارتودنسی

درمان ارتودنسی دندان

یکی از معضلات شایع دندان، قرارگیری نامناسب دندان ها بر روی یکدیگر و ناهنجاری دندان نیش است که از ارتودنسی برای درمان این مشکل استفاده می شود. از دیگر کاربردهای این روش درمانی می توان به اصلاح شکل رشد استخوان های فک و صورت نیز اشاره نمود. به متخصص ارتودنسی، اردتودنتیست می گویند که می تواند از این روش برای اهداف زیبایی دندان نیز استفاده نماید. از جمله مشکلات قرارگیری دندان کودکان و بزرگسالان، نامرتبی دندان ها و انطباق نیافتن دندان های ردیف بالا و ردیف پایین است. چنین مشکلاتی به واسطه آسیب رسیدن به دندان ها یا عادت انگشت مکیدن در کودکان و سایر عوامل دیگر می تواند رخ دهد.

کدام یک از مشکلات دندان توسط ارتودنسی درمان می شود؟

از جمله عللی که افراد را وادار به انجام عمل ارتودنسی می کند می توان به موارد زیر اشاره نمود:

  • جلو زدن دندان های پیش: با استفاده از ارتودنسی، برای حل مشکل جلو زدگی دندان های جلوهای دهان، نه تنها زیبایی این دندان ها تأمین شده بلکه حفاظت از این دندان ها در برابر ضربه های احتمالی نیز فراهم می شود. زیرا جلو بودن دندان های جلو می تواند در هنگام ورزش و … برای افراد مبتلا به این مشکل، آسیب آفرین باشد.
  • عدم نظم دندان ها و شلوغی دندان ها: باریکی فک، باعث می شود فضای مورد نیاز برای رشد دندان های بیمار فراهم نشده و نیاز به خارج کردن یک یا چند دندان توسط ارتودنتیست باشد.
  • مشکل دندان نهفته: در برخی موارد رشد دندان های دائمی، ممکن است این دندان ها در مکان نامناسبی زیر لثه رشد کنند که نیاز به اصلاح دارند.
  • عدم تقارن دندان ها: این مشکل به خصوص در زمانی که دندان ها بسته است بسیار مشهود است.
  • همپوشانی بیش از حد دندان های بالا
  • جهت عکس دندان ها به صورتی که قرارگیری دندان های بالا هنگام فشردن دندان ها در داخل دندان های پایین باشد.
  • اپن بایت یا فضای خالی بین ردیف بالا و پایین دندان
  • آندربایت یا عقب تر قرار گرفتن دندان های ردیف بالا نسبت به دندان های ردیف پایین.
  • کراس بایت یا پایین آمدن بیش از حد حداقل یک عدد از دندان های بالایی به صورتی که از دندان های پایینی هم پایینتر باشد.
  • فاصله زیاد دندان ها که در مقابل مشکل شلوغی دندان ها قرار دارد.

چه سنی برای انجام ارتودنسی مناسب است؟

به طور معمول انجام ارتودنسی را به بعد از رشد کامل دندان های دائمی، یعنی پس از سنین ۱۲-۱۳ سالگی موکول می کنند. حتی در صورت عدم مشکل جدی در دندان ها، این درمان ترمیم و زیبایی دندان چند سال بعد انجام می شود. هرچند در کودکان مبتلا به بیماری به اصطلاح لب شکری، ممکن است ارتودنسی پیش از رشد کامل دندان های دائمی نیاز باشد. به طور کلی، از آنجایی که بزرگسالان دارای استخوان های مقاوم تری هستند و در مواردی ممکن است حتی چند دندان خود را از دست داده باشند، کار ارتودنتیست بزرگسالان بسیار از مشکل تر از کودکان خواهد بود.

انواع ارتودنسی

به طور کلی ارتودنسی ها به دو دسته ثابت و متحرک تقسیم می شوند. هر چند به تازگی نوعی ارتودنسی نامرئی نیز مورد استفاده قرار می گیرد.

ارتودنسی ثابت

این نوع بسیار متداول در مواردی مورد استفاده قرار می گیرد که زیبایی، دقت و ظرافت باید در دستور کار ارتودنتیست ماهر قرار بگیرد. استفاده از ارتودنسی ثابت به تنهایی منعی برای خوردن انواع غذاها ایجاد نمی کند، اما به منظور جلوگیری از بروز مشکلات بعدی، بهتر است فرد از خوردن نوشیدنی های گازدار یا شیرینی های کشسان و سفت پرهیز نماید. برای ورزشکاران همزمان با استفاده از این روش، محافظ لثه نیز قرار داده می شود. انواع ارتودنسی ثابت عبارتند از: براکت، فضا نگهدار دندان و سایر ابزار های مخصوص.

ارتودنسی متحرک

مشکلات جزئی و خفیف دندان اغلب توسط این روش حل می شود. بدین صورت بریس های ارتودنسی متحرک در زمان نیاز به شستشو یا خوردن غذا و استفاده از نخ دندان خارج شده و دوباره جایگذاری می شود. انواع ارتودنسی های متحرک عبارتند از: انواع تراز کننده ها، هدگیر ها و ضربه گیرها، فضا نگهدار متحرک و نگه دارنده های متحرک، گسترش دهنده کام و اسپلینت یا پلاک دندان.

ارتودنسی نامرئی

این نوع ارتودنسی ها که ظاهری پلاستیکی و شفاف دارند، با فشار آوردن تدریجی بر روی دندان مانند براکت معمولی سبب تغییر محل قرار گیری دندان ها می شوند. ترازکننده های مورد استفاده در این روش به مدت دو هفته قابلیت استفاده داشته و پس از آن، تعویض می شود. ترمیم دندان با ارتودنسی نامرئی به تعداد جلسات مراجعه و مراقبت های کمتری نیاز دارد.

قیمت و هزینه ارتودنسی

هزینه درمان ارتودنسی بستگی زیادی به فرم دندان های بیمار، مشکلات تشخیص داده شده و نوع ارتودنسی به کار رفته دارد. اصولاً روش پلاک متحرک هزینه کمتری نسبت به ثابت دارد و در بسیاری از روش های درمانی، در مراحل اولیه درمان از پلاک های متحرک استفاده می شود. به طور معمول ارتودنتیست ها ابتدا یک چهارم از هزینه را دریافت نموده و مابقی هزینه با اقساط ماهیانه دریافت می شود و پروسه درمانی ۱۸ الی ۲۴ ماهه انجام می شود. هزینه ارتودنسی با توجه به مهارت دندانپزشک، شهر محل سکونت، مواد مورد استفاده نیز قابل تغییر است.